Po czynach ich poznacie, czyli co 4368 głosowań mówi o polskim Sejmie?

W badaniach rynku istnieje pojęcie say–do gap: różnica między tym, co ludzie deklarują, a tym, co robią. Konsument mówi, że kupuje ekologicznie — paragon pokazuje co innego. Zadałem sobie pytanie: co się stanie, gdy tę zasadę zastosować do polityki?

Sejm RP udostępnia otwarte API z każdym głosowaniem imiennym. Pobrałem komplet dla X kadencji: 4368 głosowań elektronicznych, 462 posłów*, listopad 2023 – lipiec 2026. Dla każdej pary posłów policzyłem procent zgodnych głosów, a macierz podobieństwa rzuciłem na płaszczyznę (skalowanie wielowymiarowe). Algorytm nie wiedział, kto jest z jakiego klubu — kolory nałożyłem dopiero na gotową mapę.

Pełna interaktywna mapa (zoom, filtry, profil każdego posła): https://mapasejmuxkadencja.netlify.app/

Wnioski?

Po pierwsze: prawie wszystko da się przewidzieć jedną informacją: czy ktoś jest w koalicji, czy w opozycji. W liczbach: 92% głosowań tłumaczy ten jeden podział.

Po drugie: dyscyplina w koalicji. Wbrew medialnym starciom i szukaniu partyjnej różnorodności, to pięć formalnie odrębnych bytów koalicji głosuje jak jeden organizm (zgodność ~98%).

Po trzecie: mapa to plemiona — zwarte wyspy, między którymi rozciąga się pustka. Ale najciekawsze dzieje się na obrzeżach. Kilkunastu posłów — niezrzeszonych, z małych kół — dryfuje między kontynentami. Kiedy pojedynczy głos potrafi rozstrzygać ustawę, to właśnie te punkty warto obserwować przed jesienią 2027.

Po czwarte — i to lekcja dla każdego analityka: algorytm samodzielnie odtworzył wydarzenia polityczne, których „nie znał”. Dwóch posłów miało profil głosowań bardziej zgodny z cudzym klubem niż własnym. Sensacja? Nie — ślad rozłamu sprzed roku (Konfederacja Korony Polskiej). A poseł najdalszy od centrum swojego klubu? Premier. Nie przez niezgodę — tylko przez niską frekwencję głosowań (49%). Gdybym nie sprawdził tego artefaktu, opublikowałbym efektowną bzdurę.

I to jest właściwa puenta. Dane behawioralne są bezlitośnie szczere, ale wymagają pokory: progu istotności, testu hipotezy, rozliczenia artefaktów. To samo dotyczy danych o klientach, pracownikach czy użytkownikach. Deklaracje opowiadają historię. Zachowania ją weryfikują.

*462 wynika ze zmian osobowych Sejmu w trakcie trwania kadencji.